Mashairi ya kimapokeo ni aina ya tungo za kishairi ambazo hutungwa kwa kufuata na kutii sheria maalum, ngumu, na za kale za kiarudhi (kanuni za utunzi).
Hii hapa ni maana yake kwa undani:
- Urithi wa Kale: Huitwa "ya kimapokeo" kwa sababu muundo wake umepokelewa (umerithiwa) kutoka kizazi hadi kizazi, yakitokana na sanaa ya ngoma na nyimbo za asili za jamii (kama vile Wauswahili).
- Shairi Funge: Mashairi haya huitwa pia "Mashairi Funge" kwa sababu mwandishi "amefungwa" na kanuni. Hana uhuru wa kupanga maneno atakavyo kama ilivyo kwenye mashairi huru.
- Kutii Arudhi: Ni lazima shairi la kimapokeo lizingatie urari wa vina (mpangilio maalum wa sauti za mwisho) na usawa wa mizani (idadi sawa ya silabi katika kila mshororo).
Mashairi ya kimapokeo yana sifa zifuatazo:
- Urari wa Vina (Ulinganifu wa Sauti)
- Idadi Sawa ya Mizani
- Muundo Maalum wa Beti
- Kuwepo kwa Kibwagizo (Kipokeo)
- Matumizi ya Lugha ya Kitathmini (Inkisari na Mazida)
- Huimbika (Mahadhi)
Soma zaidi Sifa za Mashairi ya Kimapokeo
Mfano wa Mashairi ya Kimapokeo
Aina maarufu ya mashairi ya kimapokeo ni mashairi ya tarbia, ambayo yana mistari minne kwa kila ubeti na vina vinavyofuatana katika utungo mzima. Mfano wake ni kama huu ulionukuliwa kutoka kwa shairi Ahadi Zitimizeni:
Uchaguzi mlishinda, mkawa mwajiamini,
Ahadi mlivyopenda, zikatimizwe kazini,
Mlitaja mkiranda, tukaupata uneni,
Mlisema mtatenda, ahadi zitimizeni!Sheria mkiziunda, kwa wote ziwafaeni,
Msibaki tu mwawanda, nasi pasi na mapeni,
Mtwae kwenu mabunda, tukilia mashinani,
Mlisema mtatenda, ahadi zitimizeni!
Katika beti hizi, vina vya kati na vya mwisho vinabaki sawia, na mizani katika kila mshororo inalingana. Hii huleta ulinganifu wa sauti, ambao ni alama muhimu ya mashairi ya kimapokeo.
Maoni ya Wasomaji
Bado hakuna maoni yaliyoidhinishwa.
Andika Maoni
Shiriki mawazo yako kwa heshima. Baruapepe yako haitachapishwa wala kuonekana kwa wasomaji.